الکترونیک و سخت‌افزار

تحلیل برد NAU7802؛ لودسل روی I2C و اعتبار عدد وزن

مدار Qwiic Scale را از تحریک پل و ورودی تفاضلی تا I2C، PCB و خطاهای خواندن کتابخانه بررسی می‌کنیم؛ با محاسبه و محدودیت‌های روشن.

فهرست مطالب

برد Qwiic Scale شرکت SparkFun واسطی میان لودسل و میکروکنترلر است. لودسل در اثر بار، اختلاف ولتاژ بسیار کوچکی تولید می‌کند؛ این برد آن را تقویت و به عدد دیجیتال تبدیل می‌کند تا میزبان از رابط I2C بخواند. عدد به‌دست‌آمده هنوز وزن بر حسب گرم نیست و به کالیبراسیون نیاز دارد. در این تحلیل، مسیر اندازه‌گیری را از تغذیهٔ لودسل تا خواندن معتبر داده دنبال می‌کنیم؛ خواهیم دید چرا جریان پل، عملکرد رگولاتور و گزارش خطای ارتباط، به‌اندازهٔ اتصال سیم‌ها مهم‌اند.

این تحلیل، طراحی SparkFun را در مخزن Qwiic_Scale، نسخهٔ ab136d756a78 از ۱۱ آوریل ۲۰۱۹ بررسی می‌کند. مدار، PCB و فهرست قطعات داخل CAD مبنا هستند. کتابخانهٔ همراه، مخزن جداگانه‌ای است و نسخهٔ آن را پایین‌تر مشخص می‌کنیم. محاسبات مثال‌اند؛ در این بررسی برد ساخته، فلش یا اندازه‌گیری نشده است.

برد مورد نیاز و تفاوت آن با تراشه

مدل مونتاژشدهٔ این طراحی SparkFun SEN-15242 با ترمینال فنری است؛ لودسل و میزبان جداگانه لازم دارد. صفحهٔ فروشنده در بررسی ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ هم عبارت موجود و هم Backorder داشت؛ موجودی قطعی را نمی‌توان از این متن متناقض نتیجه گرفت. تراشهٔ NAU7802 با بستهٔ SO16 در مدار، همان برد کامل نیست. برای ایران، مدل و موجودی فروشندهٔ داخلیِ منطبق تأیید نشده است؛ ماژول HX711 جایگزین مستقیم رابط I2C این برد نیست.

برد قرمز Qwiic Scale از SparkFun با تراشه NAU7802 و ترمینال لودسل
عکس: SparkFun Electronics؛ راهنمای رسمی، CC BY-SA 4.0.
مسیر تغذیه و سیگنال کانال اول NAU7802 با پایه‌های SO16 و مقاومت‌های ۴۷ اهم
بازترسیم ساده‌شدهٔ اتصال‌های کانال اول از CAD همان نسخهٔ SparkFun؛ بازآرایی LCENJ، CC BY-SA 4.0. ترتیب فیزیکی ترمینال را نشان نمی‌دهد.

این معماری چه چیزی را ساده می‌کند؟

لودسل چهار سیمهٔ پل کامل، دو سیم تحریک و دو سیم سیگنال دارد. تحریک، انرژی الکتریکی پل را فراهم می‌کند؛ تغییر شکل مکانیکی، اختلاف ولتاژ کوچکی میان دو خروجی ایجاد می‌کند. تقویت‌کنندهٔ قابل برنامه‌ریزی یا PGA این اختلاف را بزرگ می‌کند و مبدل آنالوگ به دیجیتال یا ADC آن را به شمارش خام تبدیل می‌کند. میزبان باید شمارش را با جرم مرجع به گرم تبدیل کند.

برخلاف OpenScale که پردازنده و USB هم دارد، این برد عمدتاً بخش اندازه‌گیری است: NAU7802 با آدرس هفت‌بیتی ثابت 0x2A از I2C استفاده می‌کند. دو کانکتور Qwiic، دو باس مستقل نیستند؛ SDA، SCL، زمین و تغذیهٔ آن‌ها موازی‌اند. دو برد هم‌آدرس را صرفاً زنجیره نکنید؛ جداسازی باس مانند مالتی‌پلکسر I2C راهی است که باید با شرایط برق و نرم‌افزار سامانه سنجید. برای تمرین پایهٔ مکانیک و کالیبراسیون، راهنمای لودسل و HX711 مقدم است.

تحریک پل؛ محدودیت کوچک با اثر بزرگ

برای فهم حساسیت اندازه‌گیری به تغذیه، باید مسیر برق پل و مرجع مبدل را کنار هم ببینیم. ورودی ۳٫۳ ولت به پایهٔ تغذیهٔ دیجیتال، DVDD در پایهٔ ۱۵، می‌رسد. خروجی رگولاتور داخلی، AVDD در پایهٔ ۱۶، هم تحریک مثبت پل را تأمین می‌کند و هم به پایهٔ مرجع مثبت ADC، یعنی REFP در پایهٔ ۱، وصل است. تحریک منفی و مرجع منفی REFN در پایهٔ ۷ به زمین وصل‌اند. در این آرایش، مبدل نسبت سیگنال پل به مرجع را می‌سنجد. چون سیگنال پل و مرجع هر دو به تحریک وابسته‌اند، بخشی از تغییر مشترک تغذیه می‌تواند در این نسبت خنثی شود. این روش که «نسبت‌سنجی» نام دارد، افت کابل، اشباع ورودی یا نویزی را که فقط یکی از مسیرها را تغییر می‌دهد حذف نمی‌کند.

رگولاتور داخلی از نوع LDO است؛ یعنی یک رگولاتور خطی که با اختلاف نسبتاً کم میان ورودی و خروجی کار می‌کند. با این حال، اختلاف لازم صفر نیست. دیتاشیت Nuvoton، بازبینی ۲٫۶، در صفحهٔ ۴ برای این خروجی حاشیهٔ ۰٫۳ ولت نسبت به DVDD و سقف جریان بار ۱۰ میلی‌آمپر را بیان می‌کند. کتابخانهٔ بررسی‌شده در آغاز، خروجی را روی ۳٫۳ ولت تنظیم می‌کند. اگر DVDD نیز فقط ۳٫۳ ولت باشد، نوشتن این تنظیم در رجیستر به معنی تأمین حاشیهٔ لازم یا رسیدن واقعی خروجی به ۳٫۳ ولت نیست. مقدار واقعی باید زیر بار سنجیده شود.
دیتاشیت Nuvoton، بازبینی ۲٫۶، صفحهٔ ۴

فرض کنید تحریک واقعاً ۳٫۰ ولت و مقاومت ورودی پل ۳۵۰ اهم باشد. جریان پل حدود 3 / 350 = 8.57 mA و توان آن 3² / 350 = 25.7 mW می‌شود. این بار نزدیک سقف مذکور است؛ جریان مصرف‌کنندگان دیگر روی AVDD و تغییرات واقعی باید جدا حساب شوند. پل ۱۲۰ اهم در همین فرض ۲۵ میلی‌آمپر می‌خواهد و با این سقف سازگار نیست. برای لودسل فرضی ۲ میلی‌ولت بر ولت، خروجی بار کامل در تحریک ۳ ولت، ۶ میلی‌ولت است. این اعداد مشخصات همهٔ لودسل‌ها نیستند.

یک راه قابل بررسی، کاهش ولتاژ تحریک به مقداری است که ورودی تغذیه و مشخصات لودسل اجازه می‌دهند و برای رگولاتور حاشیهٔ کافی باقی می‌گذارد. هزینهٔ این انتخاب، کوچک‌ترشدن سیگنال خروجی پل است؛ بعد از تغییر نیز باید کالیبراسیون جرم تکرار شود. تغذیه‌کردن پل از منبع خارجی به بازبینی اتصال مرجع، حدود ولتاژ ورودی و جداسازی خروجی رگولاتور داخلی نیاز دارد و با جابه‌جایی سادهٔ یک سیم نباید انجام شود. در محاسبهٔ مصرف هم جریان پل و چراغ تغذیهٔ برد را کنار مصرف خود تراشه حساب کنید؛ عدد آماده‌به‌کار تراشه، مصرف کل سامانه نیست.

ورودی آنالوگ و آنچه فیلتر واقعاً انجام می‌دهد

ترمینال J7 در شماتیک: پایهٔ ۱ تحریک مثبت، ۲ زمین، ۳ سیگنال A− و ۴ سیگنال A+ است. هر اتصال دو پد فیزیکی دارد. جهت پایهٔ ۱ را از CAD و برد واقعی تعیین کنید؛ رنگ سیم لودسل استاندارد همگانی ندارد. A+ از R10 و A− از R9، هرکدام ۴۷ اهم، به VIN1P پایهٔ ۳ و VIN1N پایهٔ ۲ می‌روند. C8 با مقدار ۰٫۱ میکروفاراد بین دو ورودی است، نه از هر ورودی به زمین.

دو مقاومت ۴۷ اهمی و خازن بین ورودی‌ها، یک فیلتر تفاضلی می‌سازند؛ یعنی روی اختلاف ولتاژ A+ و A− اثر می‌گذارند. اگر فعلاً مقاومت منبع پل را نادیده بگیریم، فرکانس قطب این فیلتر تقریباً 1 / [2π × (47 + 47) × 0.1 µF] ≈ 16.9 kHz است. این عدد به فیلتر آنالوگ همین قسمت مربوط است و دربارهٔ حذف ۵۰ هرتز یا پهنای باند داده در نرخ ۸۰ نمونه‌برثانیه نتیجهٔ کافی نمی‌دهد؛ فیلتر داخلی ADC باید جداگانه بررسی شود. در کانال دوم نیز خازن C11 با مقدار ۳۳۰ پیکوفاراد و جامپر بستهٔ J1CAP در طراحی وجود دارند و کتابخانه هنگام شروع، بیت PGA_CAP_EN را فعال می‌کند.
درس نمونه‌برداری و علیاسینگ

باس، PCB و مونتاژ

مقاومت‌های بالاکش R2 و R3 هرکدام ۲٫۲ کیلواهم‌اند و از طریق JP3 به ۳٫۳ ولت وصل می‌شوند. بالاکش، خط ارتباط را در حالت آزاد به سطح بالا می‌برد؛ وقتی دستگاهی خط را پایین می‌کشد، باید جریان این مقاومت را به زمین هدایت کند. دو جفت یکسان در دو برد موازی، برای هر خط معادل ۱٫۱ کیلواهم می‌شوند. با فرض سطح پایین نزدیک صفر ولت، جریان آن خط حدود ۳ میلی‌آمپر است. بنابراین با اضافه‌کردن بردها باید مقاومت معادل، ظرفیت کابل و توان هدایت جریان همهٔ دستگاه‌ها دوباره بررسی شوند. برای این برد Qwiic، رابط سازگار ۳٫۳ ولتی در نظر بگیرید؛ درست‌بودن آدرس به‌تنهایی سازگاری ولتاژ را ثابت نمی‌کند.

نمای مختصاتی مسیرهای مسی دو لایه و مرکز اجزای برد Qwiic Scale
بازترسیم مختصاتی از PCB همان commit؛ قرمز لایهٔ بالا و آبی پایین، نقطه‌ها مرکز اجزای منتخب‌اند. SparkFun / بازترسیم LCENJ، CC BY-SA 4.0. چندضلعی زمین فقط مرز دارد.

ابعاد طرح ۲۵٫۴ در ۳۵٫۵۶ میلی‌متر است و روی هر دو لایه چندضلعی زمین دارد. مسیرهای کوتاه پس از مقاومت‌های ورودی روی لایهٔ بالا با عرض ۰٫۲۵۴ میلی‌متر دیده می‌شوند؛ از این مشاهده نمی‌توان تقارن دقیق، امپدانس یا دقت اندازه‌گیری را نتیجه گرفت. در مونتاژ، کشش کابل را به ترمینال و PCB تحمیل نکنید و نیرو را از سازهٔ لودسل عبور دهید. برای کابل بلند کنار موتور، حفاظت ورودی و شیلد پیشنهادی نیازمند بررسی نشتی، ظرفیت و نویز خود قطعهٔ حفاظتی است؛ افزودن TVS بدون این سنجش، بهبود تضمین‌شده نیست.

از شروع کتابخانه تا یک دادهٔ معتبر

کد همراه را جداگانه در کتابخانهٔ SparkFun، commit e15210f5b58f، نسخهٔ ۱٫۰٫۶ خوانده‌ایم؛ این نسخه را firmware داخل snapshot سخت‌افزاری ۲۰۱۹ نمی‌نامیم. تابع begin ابتدا پاسخ دستگاه، سپس راه‌اندازی، بهرهٔ ۱۲۸، نرخ ۸۰ نمونه بر ثانیه، تنظیم‌های آنالوگ و کالیبراسیون AFE را انجام می‌دهد. کالیبراسیون AFE مربوط به زنجیرهٔ الکترونیکی است و جای کالیبراسیون جرم را نمی‌گیرد.

پس از راه‌اندازی، برنامه باید منتظر آماده‌شدن یک تبدیل تازه بماند. تابع available بیت آماده‌بودن تبدیل را می‌خواند؛ پرسیدن مکرر این وضعیت، سرعت تولید نمونه را بیشتر نمی‌کند. تابع getWeight در حالت پیش‌فرض هشت خواندن را میانگین می‌گیرد و مهلت انتظار آن ۱۰۰۰ میلی‌ثانیه است. در نرخ اسمی ۸۰ نمونه‌برثانیه، فاصلهٔ دو تبدیل ۱۲٫۵ میلی‌ثانیه است؛ برای هشت تبدیل، حدود ۱۰۰ میلی‌ثانیه زمان جمع‌آوری در نظر می‌گیریم. زمان راه‌اندازی، رسیدن اندازه‌گیری به حالت پایدار و اجرای برنامه به این زمان اضافه می‌شوند.

در کد همین نسخه، بعضی خطاها از یک اندازه‌گیری معتبر قابل تشخیص نیستند. تابع getAverage هنگام پایان مهلت انتظار، صفر برمی‌گرداند. تابع get24BitRegister هم اگر تأیید دریافت یا ACK نگیرد صفر می‌دهد؛ پیش از سه بار خواندن بایت نیز فقط وجود حداقل یک بایت را می‌سنجد و رسیدن هر سه بایت را تأیید نمی‌کند. مسیر دیگری در getRegister، مقدار منفی خطا را در نوع بدون علامت uint8_t برمی‌گرداند و getBit وضعیت خطا را جدا به برنامه نمی‌دهد. پیامد این رابط آن است که برنامه‌ای که فقط عدد نهایی را می‌بیند، ممکن است خطا را با صفر واقعی اشتباه بگیرد. این محدودیت از خواندن کد استخراج شده است؛ وقوع آن روی برد آزمایش نشده است.

پیشنهاد مشخص، رابط نتیجه‌ای شامل «وضعیت، شمارش و زمان» است: ACK و تعداد دقیق سه بایت کنترل شوند، timeout از صفر معتبر جدا بماند و tare یا ضریب تبدیل فقط پس از نمونه‌های معتبر ذخیره شوند. هزینه، تغییر رابط و رسیدگی به خطا در برنامهٔ میزبان است. ارزیابی پیشنهادی باید قطع دستگاه، پاسخ یک یا دو بایتی، صفر معتبر و تأخیر آماده‌شدن را جدا تزریق کند. ردکردن تمام صفرها، راه‌حل درستی نیست. در عیب‌یابی، نمایش مقدار علامت‌دار نیز مفید است؛ getWeight با پیش‌فرض allowNegative=false مقادیر پایین‌تر از offset را صفر می‌کند.

راه‌اندازی و سنجش نتیجه

با برق قطع، پایه‌ها و اتصال پل کامل را کنترل کنید. میزبان ۳٫۳ ولتی و زمین مشترک را وصل کنید، سپس ولتاژ DVDD و تحریک را زیر بار پل بسنجید. پس از تشخیص آدرس، موفقیت شروع و کالیبراسیون داخلی را بررسی کنید. ابتدا دادهٔ خام و وضعیت خطا را ببینید؛ ظرف خالی و پایدار را صفر کنید و سپس جرم معلوم را بگذارید. برای مثال فرضی، صفر ۱۰۰۰۰۰ و خواندن ۱۶۰۰۰۰ با جرم ۵۰۰ گرم، ضریب ۱۲۰ شمارش بر گرم می‌دهد؛ خواندن ۱۳۰۰۰۰ برابر ۲۵۰ گرم است. علامت ضریب را با جهت واقعی سیگنال تفسیر کنید.

پس از کالیبراسیون، چند جرم دیگر، بازگشت به صفر، تکرار بارگذاری، جابه‌جایی محل بار و گرم‌شدن را جدا ثبت کنید. خروجی ۲۴ بیتی، تضمین ۲۴ بیت دقت جرم نیست. مخزن فایل Eagle دارد، اما در درخت بررسی‌شده Gerber دیده نشد؛ ساخت نیازمند تکمیل مشخصات قطعات، خروجی ساخت و بررسی مستقل است.

منابع: شماتیک، PCB و دیتاشیت تاریخی ۱٫۷ همراه طرح، در کنار دیتاشیت جاری Nuvoton و کتابخانهٔ مشخص‌شده. حقوق سخت‌افزار و بازترسیم‌ها CC BY-SA 4.0 است؛ اعلان اصلی و مجوز جداگانهٔ کد حفظ شده‌اند. برای مقایسهٔ معماری پردازنده‌دار، تحلیل OpenScale را بخوانید.

پرسش و پاسخ مقاله

سوال فنی خود را مطرح کنید

پرسش‌ها و پاسخ‌ها پس از بررسی مدیر منتشر می‌شوند. نویسنده، پیش‌نویس در انتظار بررسی را می‌بیند.

هنوز پرسش تاییدشده‌ای برای این مقاله ثبت نشده است.